CÂY MẬN VÀ KỸ THUẬT TRỒNG MẬN
I. ĐẶC TÍNH THỰC VẬT VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH
Mận là giống cây ăn quả ôn đới, được trồng phổ biến ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Nếu chăm sóc tốt cây cho sản lượng quả cao, mỗi cây có thể cho tới vài tạ quả.
 |
| quả mận chín |
Lá mận mọc sát, lượng mặt trên cây nhiều và dễ đâm cành. Vào mùa đông, cây mận rụng lá, sang xuân khi nhiệt độ tăng dần, các mắt trên thân cành bật lên.
Cây mận sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện khí hậu mát, có độ ẩm không khí cao, có nhiệt độ trung bình năm là 20°C và ít nhất là một tuần dưới 90C. Chính vì vậy, trồng mận ở nơi sương đồi, chân núi cho năng suất cao hơn nhiều so với vùng đồng bằng.
Mận thích hợp trên nhiều loại đất, trừ đất cát và đất quá bạc màu. Yêu cầu đất trồng mận phải thoáng, dễ thoát nước và tăng tỷ lệ mùn, đảm bảo đủ chất dinh dưỡng để nuôi cây.
Mận yêu cầu có đủ ánh sáng nhưng không quá mạnh. Có như vậy mới đảm bảo cho cây sinh trưởng tốt và cho sản lượng, chất lượng quả cao.
II. GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG
1; Giống
Giống mận được trồng phổ biến ở các tỉnh miền Bắc gồm có:
Mận chua: Vỏ quả có màu tím vàng, ruột vàng. Giống mận này mọc khoẻ, vì vậy người ta thường trồng làm gốc ghép.
Mận Thép: Được trồng phổ biến ở các tỉnh như Yên Bái, bắc Phú Thọ, Hà Giang. Quả có màu vàng, chín vào đầu tháng 5. Hạt nhỏ, ăn giòn, hơi chua.
Mận Hậu: Đây là giống mận có diện tích trồng tương đối lớn ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Khi chín quả có màu xanh vàng, thịt quả ăn giòn, róc hạt. Quả có khối lượng trung bình đạt từ 20 - 30g.
Mận Tam Hoa: Giống mận này được trồng với diện tích lớn. Mận cho năng suất cao, phẩm chất quả tốt, được nhiều người ưa thích. Khi chín vỏ quả có màu tím xanh, ruột tím đậm. Trọng lượng trung bình đạt 30 - 40g/quả. Năng suất ổn định, trung bình đạt sản lượng 150kg quả/cây/năm.
2. Phương pháp nhân giống mận
Có nhiều phương pháp nhân giống, nhưng để giữ được đặc tính tốt của cây mẹ và cây mau cho thu hoạch.
Thời vụ từ 15/12 đến 15/03
Chọn cành chiết : Chọn cành có đường kính gốc cành 1 - 1,5cm, có hai nhánh, cành bánh tẻ, ngoài tán cây, không bị sâu bệnh. Cành định chiết trên cây mẹ có giống tốt, cho quả liên tục nhiều năm, cây sinh trưởng khoẻ.
Tiến hành chiết: Dùng dao sắc, cắt khoanh vỏ với kích thước từ 5 - 6cm. Bóc lớp vỏ ngoài, cạo sạch lớp vỏ trắng, - lau sạch vết cắt. Tiếp theo đó bó bầu, nguyên liệu để bó bầu gồm có: 2/3 phân chuồng hoai mục + 1/3 đất màu, phía ngoài bầu chiết được bọc bằng giấy pE trong, buộc JODOHODA chặt hai đầu túi bầu lại.
Cành chiết sau khoảng 60 - 80 ngày, lúc này rễ đã mọc 80 80 - chap 8 m qua túi bầu và chuyển sang màu vàng ngà hoặc hơi xanh thì tiến hành cưa cành và đưa cành chiết ra vườn ươm, chờ đến thời vụ để trồng. Nhưng muốn cây sinh trưởng và phát triển tốt về sau, cần phải có chế độ chăm sóc hợp lý trong thời kỳ cây còn đang ở vườn ươm.
Nhân giống bằng phương pháp ghép
Thời vụ ghép: Nên ghép vào tháng 8 - 9, lúc cây còn nhựa, trời mát, dễ lấy mắt ghép, cây dễ sống.
Chọn gốc ghép: Gốc ghép có thể là đào, mận chua, lê dại. Nhưng để có cây giống tốt và thuận lợi trong khi trồng và chăm sóc, thường người ta chọn mận chua làm gốc ghép.
Với giống mận, thường người ta nhân giống bằng cách ghép mắt.
III KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CHO 02 lần ods 1. Thời vụ trồng
Thời vụ trồng mận tốt nhất là vào tháng 12 đến hết tháng 1 năm sau. Lúc này có mưa xuân, nhiệt độ đã ấm lên, tạo điều kiện thuận lợi cho cây hồi xanh và sinh trưởng tốt.
2. Chuẩn bị đất và tiến hành trồng
Đào hố với kích thước: rộng 70cm, sâu 50cm, khoảng cách 5 x 5m hoặc 5 x 4m tương đương 400 - 500 cây/ha. Một hố bón từ 20 - 30kg phân chuồng hoai mục. Hố trồng cần chuẩn bị trước khi trồng khoảng một tháng.
Khi trồng, đặt cành vào giữa hố đã chuẩn bị, phủ đất xung quanh cho kín bầu và buộc cây vào cọc cằm, đế cây không bị lay làm ảnh hưởng đến rễ. Sau khi trồng cần tưới đẫm nước để giữ ẩm.
3. Chăm sóc
Mận có bộ rễ ăn nông, do vậy cần thường xuyên vun gốc và làm cỏ dại để cây không bị tranh giành chất dinh dưỡng. Những ngày hanh khô, cần bổ sung nước kịp thời cho cây.
4. Đốn tỉa cành, tạo tán
Ngay từ khi cây còn nhỏ, cần phải lấy cọc đỡ cành để có thân chính thẳng. Khi cây cao độ 1m, cách mặt đất 30 - 35cm, bắt đầu để lại 3 - 5 cành chính và chân cành khung trên thân chính phải cách nhau từ 20 - 25cm. Sang năm sau lại tiếp tục cắt ngọn cành chính để mọc ra các cành nhánh. Những năm tiếp theo cắt tỉa nhẹ những cành vượt, cành già kém phát triển.
5. Bón phân
Lượng phân bón hàng năm cho cây mận: cần căn cứ vào tuổi cây: thời điểm bón, chất đất (độ màu mỡ, phì nhiêu...) để bón phân sao cho hợp lý.
Bón phân cho mận cần chú ý 3 giai đoạn chính: - Tháng 2 - 3: nuôi lộc: hoa và quả.
- Vi- Tháng 6 - 7: để phục hồi sức cho cây. Tiens 3) Tháng 11 - 12: đón hoa. El vor
Sử dụng phân chuồng hoai mục, Supe lân, Sulfat đạm, Kali bón cho cây.
Cách bón: Đào rãnh xung quanh tán với kích thước sâu từ 10 - 15cm, rộng 30cm, rải đều phân xuống rồi lấp đất. Chú ý: Không được đào rãnh sâu làm ảnh hưởng đến rễ.
IV. PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH
+ Bệnh chảy gôm Để ngăn ngừa bệnh chảy gôm, khi đốn không được đốn cành non, đặc biệt là cành to. Dùng dao sắc, cưa sắc để đốn. Khi đốn cần có người đỡ cành để cành không bị tước, vết thương mau lành và ngăn chặn được sâu đục cành và sâu ăn vỏ.
+ Rệp xoăn lá
- Rệp xoăn lá xuất hiện vào vụ xuân tháng 2 - 3. Nó làm cho lá xoăn lại và biến dạng, cây bị rệp hại sinh trưởng chậm do khả năng quang hợp kém.
Phòng trừ
Khi phát hiện thấy rệp gây hại cần diệt trừ ngay. Có thể dùng Woratox 0,1% hay Monitor 0,1% để phun. Ai
+ Sâu đục quả
Khi quả gần chín xuất hiện ruồi, ong đục quả làm cho quả bị thối, giảm năng suất và chất lượng. Phòng trừ.
Có thể dùng Padan 0,1%, Trebon 0,1% để phun. + Bệnh nấm đỏ
Bệnh xuất hiện ở những nơi có độ ẩm cao, lá bệnh bị hại thành từng vết tròn màu đỏ da cam có nhiều bào tử nấm.
Phòng trừ
Dùng Bordeaux để phun.
V. THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN
1. Thu hoạch
Cần căn cứ vào mục đích sử dụng để có kế hoạch thu hái sao cho hợp lý.
Nếu thu hoạch để vận chuyển đi xa, cần thu hái sớm 5 - 7 ngày. Còn để tiêu thụ tại chỗ thì để chín rồi mới hái.
 |
| quả mận |
