Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây tỏi
Đặc điểm sinh học : Tỏi thuộc họ hàng tỏi ,tên khoa học là ALium sativum (L) .tỏi thuộc cây thân cỏ,mọc hàng năm ,lá dẹp và dày.Củ tỏi nằm phía dưới mặt đất, củ chia thành nhiều nhỏ. Củ tỏi màu trắng nhạt, các múi có mùi hăng, vị cay,tính nóng. Hoa tỏi mọc ra trên một cuống hoa dài. Cuống hoa mọc trực tiếp từ củ tỏi. Hoa tỏi rộng ra hình tán ,có củ tán giả trông giống hình cầu .Tỏ là cây chịu lạnh tốt ,cây có thể sinh truogwr và phát triển ở nhiệt độ 18-200C,còn cần tạo củ thì cần 20-220C.Tỏi ưa ánh sáng dài ngày ,nếu có đủ nắng trong 12 giờ / ngày thì cây sẽ ra củ nhanh . Tỏi cũng là loại cây ưa nước nhưng ở mức độ vừa phải .Nếu cây thiếu nước cây sẽ đanh lại , củ nhỏ cồn nếu thừa nước thì sẽ gây ra hiện tượng úng củ , thối củ làm cho củ không giữ được lâu.
 |
| Củ tỏi |
Tỏi được chia làm hai loại :
Tỏi trắng: lá xanh đậm ,to bản, củ to,đường kính khoảng 4cm.Củ tỏi vỏ màu trắng nên gọi là toit trắng , loại tỏi này bảo quản kém.
Tỏi tía: lá dây, cứng màu xanh nhạt . Củ chắc và cay ; dọc thân gần củ có màu tía .Củ tỏi tía nhỏ hơn củ tỏi trắng ( đường kính 3,5-4cm ). Tỏi tía có vị đặc biệt nên được trồng nhiều.
Công dụng:
Tỏi là một món ăn gia vị phổ biến .
Người ta thường dùng tỏi để pha chế các loại nước chấm ,xào nấu ,muối dưa hoặc ăn sống để chữa bệnh. Trong tỏi có chất alixin có tác dụng diệt khuẩn . Trong y học , người ta thường dùng tỏi để trị bệnh thương hàn, tả ly , bạch hầu .Tỏi còn chữa đầy hơi cách ăn trực tiếp hoặc giã nhỏ xoa vào bụng . Khi cảm cúm thì ăn tỏi hoặc uống rượu tỏi cũng khỏi.
Kỹ thuật trồng tỏi
Xử lý đất : Tỏi là cây lấy củ nên yêu cầu đất trồng tỏi phá cao . Đất trồng tỏi cần tơi xốp , nhiều mùn không chua( pH ừ 6 đến 6,5 là được ). Đất cần phải cày xới kỹ, phơi nắng nhiều để loại trừ một số sâu đất .Sau khi bừa nhỏ thì đánh luống cao 20-30 cm , rộng 1-1,5m .Đề tiết kiệm nên bón phân sau khi đã rạch hàng ( giống như thao tác vơi gừng , nghệ ).Lượng phân dùng cho 1 ha là 20-25tấn phân chuồn hoài ,400-500kg lân ,400kg kali .Trồng tỏi :Tỏi trồng bằng củ , lấy củ tỏi tách rời các múi ra rồi chọn lấy các múi chắc , mập để trồng . Tỏi trồng theo hàng ngang của của luống mỗi hàng 5-6 lỗ trồng (khoảng cách bình quân khoảng 20cm). Sau khi bỏ phân xong cần giải một lớp đất mo9ngr ,mịm lên trên rồi cắm múi tỏi xuống sao cho đầu ra mầm hướng lên phía trên .Sau khi cắm mầm tỏi nên phủ một lớp đất bột lên trên . Tiếp đó phủ lên các rãnh một ít rơm rạ rồi tưới nước làm ẩm để kích thích tỏi mọc nhanh .
Thời vụ trồng tỏi ở mỗi vùng khác nhau : ở miền Nam , người ta trồng tỏi từ đầu tháng 10 dương lịch và thu thu hoạch vào khoảng tháng 1, tháng 2 năm sau . Ở miền Bắc tỏi trồng từ giữa tháng 10đến giữa tháng 11( dương lịch và thu hoạch vào khoảng tháng 2 năm sau .
Chăm sóc tỏi :Tỏi thuộc giống cây ưa mát ,,ưa ẩm nê phải tưới nước đều đặn .Để nguyên lớp rơm rạ nhưng khi trồng để giư ẩm cho đất cho đất . Mặt khác việc để rơm rạ còn tránh nóng cho cây. Khoảng nửa tháng sau cây mọc nên tưới đạm với liều lượng 30-40 kg urê/ha. Khi tưới nên cho nước chảy vào sát gốc,không nên tưới lên lá . Trong vòng sinh trưởng của tỏi nên tưới khoảng 4-5 lần. Muốn cho củ tỏi , to thì nên bón thêm lân ,kali hoặc tro bếp . ở một số vùng miền Bắc , người ta tưới tỏi bằng nước tiểu pha ( tỉ lệ 1/10 ) vào buổi sáng và buổi chiều.
Phòng bệnh cho tỏi
Bệnh sương mai : Bệnh này xuất hiện khoảng cưới tháng 11 (dương lịch) khi nhiệt độ thấp , độ ẩm cao . Vào những ngày có sương nên tưỡi nước lá ddeer rửa lã . Phòng bệnh sương mai còn phải phun thuốc . thuốc phun có các loại : Bóc đo 1%(gồm 1kg phèn xanh , 1kg vôi cục , 100 lít nước lã) .
Bệnh thanh đen: Trên củ tỏi vào lúc sắp thu hoạch thường xuất hiện các chấm đen . để phòng bệnh này người ta phun dung dịch Zineb 2-4%. Nếu phát hiện củ bị bệnh thì phải lựa ra để loại bỏ.
Thu hoạch tỏi : Từ khii mọc đến khi thu hoạch mất khoảng 4 tháng , khi khi quan sát thấy lá tỏi đã già , héo thì có chùm rồi treo lên dây ở chỗ thoáng .
Chọn củ tỏi làm giống cho mùa sau phải lấy những củ già (thời gia sinh trưởng khoảng 140 ngày) to ( đường kính 3,5-4cm ), nhiều mũi ( 12-13 múi ) không bị bệnh. Bó tỏi chung lại rồi cất ở nơi thoáng hoặc cất lên gác bếp.
